മേഘാലയയിലെ ഈസ്റ്റ് ജയന്തിയാ ഹിൽസ് ജില്ലയിലുള്ള അനധികൃത കൽക്കരി ഖനിയിലുണ്ടായ വൻ സ്ഫോടനത്തിൽ 16 തൊഴിലാളികൾ കൊല്ലപ്പെട്ടു. ഖനിക്കുള്ളിൽ കൽക്കരി നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനായി സ്ഫോടകവസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിച്ചപ്പോഴാണ് അപകടമുണ്ടായതെന്നാണ് പ്രാഥമിക വിവരം. കൊല്ലപ്പെട്ടവരിൽ ഭൂരിഭാഗവും അയൽസംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നും അയൽരാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള അതിഥി തൊഴിലാളികളാണെന്ന് അധികൃതർ സ്ഥിരീകരിച്ചു. അപകടസമയത്ത് എത്രപേർ ഖനിക്കുള്ളിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന കാര്യത്തിൽ ഇപ്പോഴും വ്യക്തത വന്നിട്ടില്ല.
ദേശീയ ഹരിത ട്രൈബ്യൂണൽ നിരോധനം ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടും മേഖലയിൽ വ്യാപകമായി തുടരുന്ന ‘റാറ്റ് ഹോൾ’ ഖനനമാണ് ദുരന്തത്തിന് കാരണമായത്. വളരെ ഇടുങ്ങിയ തുരങ്കങ്ങളിലൂടെ ഖനനം നടത്തുന്ന ഈ രീതി അതീവ അപകടകരമാണ്. ഖനി ഉടമകൾ സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കാതെയും നിയമവിരുദ്ധമായും ഖനനം തുടരുന്നതിനെതിരെ വലിയ പ്രതിഷേധമാണ് ഉയരുന്നത്. സംഭവസ്ഥലത്ത് പോലീസും ദുരന്തനിവാരണ സേനയും ചേർന്ന് രക്ഷാപ്രവർത്തനം തുടരുകയാണ്. ഇടുങ്ങിയ ഖനിക്കുള്ളിൽ കുടുങ്ങിക്കിടക്കുന്നവർക്കായി തിരച്ചിൽ ഊർജിതമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
അനധികൃത ഖനനം തടയുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ട പ്രാദേശിക ഭരണകൂടത്തിനും സർക്കാരിനുമെതിരെ രൂക്ഷവിമർശനമാണ് ഉയരുന്നത്. ഖനി ഉടമയ്ക്കെതിരെ ക്രിമിനൽ കേസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്തതായും അന്വേഷണം ആരംഭിച്ചതായും ജില്ലാ കളക്ടർ അറിയിച്ചു. മരിച്ചവരുടെ കുടുംബങ്ങൾക്ക് അടിയന്തര ധനസഹായം പ്രഖ്യാപിക്കണമെന്ന് വിവിധ സംഘടനകൾ ആവശ്യപ്പെട്ടു. മുൻപും സമാനമായ രീതിയിൽ മേഘാലയയിലെ ഖനികളിൽ അപകടങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ശാശ്വതമായ നടപടികൾ ഉണ്ടാകാത്തതാണ് ഇത്തരം ദുരന്തങ്ങൾ ആവർത്തിക്കാൻ കാരണമെന്ന് പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
